Familie-opstellingen

Egilah   Praktijk voor therapie en begeleiding

 
 

Familieopstelling


De methode van de familieopstelling is ontwikkeld door de Duitse therapeut Bert Hellinger. Hij ziet een familie of een gezin als een ‘systeem’. Ieder systeem of familie heeft zijn eigen dynamiek. Het uiten van genegenheid, de manier waarop zaken worden gecontroleerd, het uiten van kritiek of niet, het vieren van gebeurtenissen. Dat valt allemaal onder de dynamiek van een systeem.


Het evenwicht in een familie-systeem wordt onbewust bewaakt door het familiegeweten dat drie principes kent:

  1. -ieder lid van de familie heeft het recht erbij te horen

  2. -ieder lid heeft recht op een plek die samenhangt met de volgorde in het systeem

  3. -er bestaat een - onuitgesproken - balans tussen geven en nemen.


De basisregels kunnen uit balans zijn of verstoord.  Familiesystemen kunnen deze onbalans onbewust jarenlang volhouden waardoor verstrikkingen ontstaan. De uitingsvormen van deze verstrikkingen zijn heel divers.


Dynamiek

De opstelling van een familie laat de dynamiek zien van het systeem, van een enkel gezin of van verschillende generaties. Onbewuste drijfveren van mensen, onderlinge verhoudingen en interacties in dat systeem worden zichtbaar. Je ziet wat een familie bindt en wat zorgt voor verstrikkingen of trauma’s. De samenstelling van patronen en jouw reactie erop maken jouw situatie uniek.


Geheimen

Sommige zaken worden niet of nauwelijks besproken, soms generaties lang niet. Denk maar aan familiegeheimen zoals een ‘verplicht’ huwelijk of een  abortus, of aan familieleden waar ‘we niet over praten’. 

Onbesproken zaken horen ook bij de dynamiek van het systeem.

Geheimen kunnen een bron van veel verstrikkingen zijn. Het is dus zaak om naar boven te halen wat lange tijd  bedekt is gebleven.

 

Patronen

In familieopstellingen leg je patronen van het systeem bloot, van je familie van herkomst of van het gezin waar je nu lid van bent. In een beschermde omgeving ‘ervaar’ je als opsteller je eigen opstelling met hulp van representanten, mensen die niet betrokken zijn bij jouw gezinssituatie. Dat geeft je de kans – om vanaf een afstand - patronen en verstrikkingen te herkennen. Je krijgt inzicht en kunt bewust kiezen om deze patronen weer gezond te maken.


Nieuwe balans

Er ontstaat een nieuwe balans in jezelf, maar ook in het systeem als totaal.

In een familie-opstelling krijg je de kans om naar verstrikkingen te kijken.

Voor de opsteller is een representant een spiegel.


De meeste mensen maken als representant ook een eigen mini-opstelling mee.


Een opstelling is voor de opsteller en de representant een cadeau van klasse!

Uit loyaliteit aan de familie (het systeem) worden belangrijke kwesties vaak onbewust
diep weggestopt.

Het verloop van een opstelling


Er zijn 2 mogelijkheden: een opstelling in een groep of een individuele sessie.


Een individuele opstelling kan heel verhelderend werken. Het vindt plaats in de veiligheid van de therapiekamer en er zijn maar twee mensen aanwezig. We beginnen met jouw vraag of verlangen en er volgt een individuele opstelling met poppetjes of ‘bodem-ankers’. In de veiligheid van deze omgeving kun je je vraag scherper krijgen en ont-dekken wat al langere tijd verborgen is of wat je liever niet wil zien.


Opstellingen in een groep zijn zeer effectief.  Wanneer je ‘aan de beurt bent’, leg je uit wat je vraag of wat je verlangen is, en je vertelt wat zakelijke feiten over je familie. Je kiest zelf uit de groep de mensen die familieleden of levenskwesties representeren, en die representanten stel je op.


Door de dynamiek van de opstelling voel je vanzelf wat belangrijk is. Meestal ontvouwt een opstelling zich op een natuurlijke manier en wordt ont-dekt wat bedekt was, of wordt weer verbonden wat afgescheiden was. Cliënten geven aan dat het hierna weer gaat stromen. Gedachten en gevoelens worden helderder. Je voelt wat je volgende stap wordt.

Bevrijdend


Het zichtbaar maken van een verstrikking over generaties heen, werkt heel bevrijdend. Het openlijk beleven van verdriet en het herstellen van de orde zorgen voor een herstel van de balans.


De loyaliteit aan de familie - ook al zitten er meer generaties tussen - kan de dieper liggende oorzaak zijn van pijn, stress of ziekten. Of het zorgt ervoor dat je niet toekomt aan wat goed voor jou is. Als dit zichtbaar gemaakt wordt in een opstelling en ook wordt begrepen door de opsteller (client), dan maakt dat de weg vrij om de balans te herstellen.


De grote winst van opstellingen is dat je het onzichtbare zichtbaar maakt en jezelf een keuzemogelijkheid geeft. Ga ik erin mee of maak ik me los, en ga ik een andere kant op?

Representanten


Het is een bijzondere ervaring om representant te zijn in de opstelling van iemand anders. Je bent een spiegel voor de opsteller, maar - vaak onverwacht - krijg je de kans om te kijken naar je eigen ervaring. Je geeft je inzichten terug aan de opsteller en daarmee ook aan jezelf. Aan het eind van een sessie zeggen representanten vaak dat ze moe zijn, omdat ze zelf zo veel hebben beleefd.

De rol die ze spelen in een opstelling of zaken die ze bij anderen zien, blijken actueel te zijn voor hun eigen leven. Dat geeft dan stof tot nadenken, en soms een aanzet om iets anders te gaan doen.